Warsztaty teatralne

Przedszkolny Ośrodek Twórczości Teatralnej
W naszym Przedszkolu od osiemnastu lat działa  Mini Ośrodek Twórczości Teatralnej. Jego celem jest propagowanie idei edukacji teatralnej w przedszkolach oraz poszukiwanie nowych rozwiązań scenicznych, rozwijających kreatywność dzieci.
Rozpoczęcie   działalności   poprzedziły   liczne   formy   doskonalenia w Warszawskim Ośrodku Kultury( obecnie  MCKiS), Domu Kultury ,,Działdowska”, kursy dramy i gier dramowych prowadzone przez P. Annę Dziedzic, Lidię Rybotycką, itp. Od lat współpracujemy  z  aktorem, reżyserem,  instruktorem teatralnym,  P. Romanem Holcem.
Działalność  ośrodka  rozpoczęłyśmy od teatru nauczycielskiego. Powstał on z  inicjatywy całego zespołu  i    debiutował   spektaklem   ,, Pchła  Szachrajka”. Praca   nad   scenariuszem    i   kolejne  próby   utwierdzały  nas w przekonaniu, że zabawa w teatr sprawia nam dużą przyjemność, a spontaniczne reakcje dzieci  były   najwyższą   nagrodą. Za  nami  wiele   spektakli, do szczególnie udanych należały:,, Cyrk Tomka Dropsa”, ,, Bal u Króla Lula”, ,, Bajka o kapryśnej królewnie”, ,, Wakacje Smoka Bonawentury, ,,Tygrys    w kwiatki”. Nasze spektakle oglądała dziecięca   publiczność    z pobliskich przedszkoli, ale występowałyśmy także gościnnie: w Warszawskim Ośrodku Kultury, Teatrze ,, Stara Prochownia”, Szpitalu Dziecięcym przy ul. Litewskiej. Teatr nauczycielski z udziałem dzieci zainspirował nas do podjęcia próby stworzenia spektaklu dziecięcego z udziałem nauczycieli. Ponieważ dotychczasowe doświadczenia z teatrem przedszkolnym wiązały się z licznymi próbami, powtarzaniem tekstu, trudnościami z doborem ról, tremą małych artystów, postanowiłyśmy odejść od tradycyjnych form. Podjęłyśmy próby z  tzw. ’’teatrem totalnym”, w którym uczestniczą wszystkie dzieci z przedszkola i wszystkie nauczycielki. Inspirację do naszych spektakli stanowi często literatura i filmy dziecięce ( ,, 85 Dalmatyńczyków”, ,, Smerfny dzień”, ,, Bardzo dziwne przygody Koziołka Matołka”), czasami układamy własne bajki( ,, Księżycowa bajka”, ,,W   Królestwie   Śmiecholondii”),   korzystamy też   z   propozycji  telewizyjnych( ,, Z wizytą w TV 13”). Scenariusze opracowujemy wspólnie z dziećmi, uwzględniając możliwości poszczególnych grup. Każda grupa przygotowuje elementy swojej sceny oddzielnie, w ten sposób dzieci nie znają całego spektaklu( nie robi się prób), są jednocześnie widzami i aktorami. Zadania aktorskie ( głównie ruchowe) kierowane są do całej grupy, wykonują je wszystkie dzieci na miarę własnych możliwości. Uczestnictwo jest dobrowolne, do zabawy włączają się dzieci, które mają na to ochotę. Takie rozwiązanie stwarza możliwość wyboru działania i niejednokrotnie dzieci z jednej grupy bawią się z dziećmi z innej grupy.
Zasadą ,, teatru totalnego” jest obecność nauczycielek na scenie, ze swoimi grupami. Biorą na siebie  określone role i wspomagają swoich wychowanków.
Istotnym   elementem naszych spektakli jest tło muzyczne, będące ilustracją    do poszczególnych scen. Ze względu na charakter działań najlepszym rozwiązaniem jest ,, żywa muzyka”, czyli akompaniament instruktora umuzykalnienia.
Zarówno scenografia jak i kostiumy traktowane są symbolicznie. Najczęściej stosowaną dekorację stanowią prace dzieci, a najwygodniejszym kostiumem są kolorowe koszulki i legginsy, uzupełniane czapkami lub charakterystycznymi elementami. Po kilkunastu przedstawieniach możemy z pełnym przekonaniem potwierdzić walory takich spektakli. Sprawą zasadniczą jest możliwość rozwijania kreatywności  i   spontaniczności dzieci, poprzez wspólną zabawę.  Występ całej grupy eliminuje stres, pozwala na realizację zadań na miarę własnych możliwości, często aktywizuje dzieci nieśmiałe i wycofujące się. Obecność   nauczycieli   na   scenie   daje   dzieciom   poczucie   bezpieczeństwa i stanowi swoistą atrakcję. Dorosły może w każdej chwili pomóc, ma też okazję wczuć się w rolę dziecka i zrozumieć jego przeżycia aktorskie.

Istotną sprawą jest również konsolidacja całego zespołu nauczycielskiego, a w zasadzie całego personelu przedszkola. Spektakl teatru totalnego jest bowiem wydarzeniem w przedszkolu, w jego przygotowaniach i realizacji biorą często udział wszyscy pracownicy. Największym walorem, z punktu widzenia dzieci, jest niewątpliwie eliminacja prób, powtórzeń oraz możliwość wpływu na kształt scenariusza. To nauczyciele spotykają się na próbach, aby ustalić szczegółowy przebieg i organizację widowiska, a ich zadanie  jest tym trudniejsze, im więcej zmian proponują dzieci.

Działania całej grupy eliminują problem obsady ról w spektaklach. Wszystkie dzieci biorą udział i mają wspólne zadanie, nie ma ról pierwszoplanowych i drugoplanowych, a więc nie ma uczucia zawodu. Nasz  spektakl   pt.:  ,,Opowieść o tym,  jak  Ludwika   poszukiwała Króla z Piernika  mogli obejrzeć rodzice i nauczyciele zgromadzeni w Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, gdzie był prezentowany w ramach XV  Festiwalu Teatralnego dla Przedszkolaków,, Lalka i Ja”.
Działania teatralne w przedszkolu stanowią istotny element wzbogacający ofertę edukacyjną, ale spełnią swą rolę jedynie wtedy, gdy będzie się je postrzegać w kategoriach zabawy i będą źródłem takiej samej radości    i   przyjemności  dla dzieci jak i dorosłych. Ani nauczyciele ani dzieci nie są aktorami, my wszyscy jedynie bawimy się w teatr, a więc im więcej swobody, improwizacji, tym więcej kreatywności i tym więcej radosnych przeżyć, które pozostaną w pamięci.